Học hiểu bản chất thay vì học thuộc – Phương pháp tại Tuấn An

Học hiểu bản chất giúp trẻ nắm chắc kiến thức, giảm học vẹt và tự tin học tập. Khám phá phương pháp dạy học hiểu bản chất tại Tuấn An.

1. Vì sao nhiều học sinh “học rất nhiều nhưng vẫn không hiểu”?

Không ít phụ huynh rơi vào tình huống quen thuộc:
Con đi học thêm đều đặn, làm bài tập đầy đủ, thậm chí thuộc lòng công thức, nhưng khi:

• Gặp bài hơi khác một chút là làm sai: Khi chỉ quen làm theo dạng mẫu, học sinh dễ rơi vào lúng túng nếu đề bài thay đổi cách hỏi hoặc dữ kiện. Do không hiểu bản chất, các em khó điều chỉnh cách làm cho phù hợp với tình huống mới.

• Bị hỏi “vì sao làm như vậy” thì không trả lời được: Học sinh có thể làm ra đáp án nhưng không giải thích được lý do chọn cách làm đó. Điều này cho thấy kiến thức chỉ dừng ở mức ghi nhớ, chưa được hiểu và liên kết thành tư duy.

• Đi kiểm tra vẫn mất điểm ở những lỗi rất cơ bản: Những lỗi như nhầm công thức, sai bước đơn giản hay hiểu sai yêu cầu đề thường xuất hiện khi học sinh học vẹt. Việc thiếu nền tảng hiểu đúng khiến các lỗi nhỏ lặp đi lặp lại và ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả bài kiểm tra.

Nguyên nhân không nằm ở việc con lười hay kém thông minh, mà thường xuất phát từ cách học thiên về học thuộc thay vì học hiểu bản chất.

Khi trẻ chỉ ghi nhớ máy móc:

• Kiến thức không bền: Do không hiểu rõ bản chất, kiến thức chỉ tồn tại trong trí nhớ ngắn hạn và dễ mất đi theo thời gian. Trẻ có thể nhớ để làm bài trước mắt nhưng nhanh chóng quên khi không còn ôn tập thường xuyên.

• Dễ nhầm lẫn giữa các dạng bài: Khi học theo kiểu học thuộc, trẻ khó phân biệt điểm khác nhau giữa các dạng bài gần giống nhau. Điều này khiến các em dễ áp dụng sai công thức hoặc chọn nhầm hướng làm bài.

• Rất nhanh quên sau mỗi kỳ kiểm tra: Sau khi hoàn thành bài kiểm tra, những kiến thức học vẹt thường bị “xóa” khỏi trí nhớ vì không được hiểu và liên kết logic. Điều này dẫn đến tình trạng học sinh phải học lại từ đầu cho mỗi giai đoạn mới.

Ngược lại, học hiểu bản chất giúp trẻ nắm chắc kiến thức, biết suy luận và tự tin ứng dụng trong mọi tình huống.

2. Học hiểu bản chất là gì? Khác gì với học thuộc?

Học hiểu bản chất là cách học tập trung vào:

• Hiểu vì sao dùng công thức đó: Học sinh không chỉ biết công thức cần áp dụng mà còn hiểu rõ lý do vì sao công thức đó phù hợp với bài toán này. Khi hiểu được nguyên lý phía sau, các em có thể linh hoạt sử dụng công thức trong nhiều tình huống khác nhau.

• Biết bài này thuộc dạng gì: Việc xác định đúng dạng bài giúp học sinh nhanh chóng định hướng cách làm và tránh suy nghĩ lan man. Khi đã nhận diện được dạng bài, các em sẽ xử lý bài toán một cách có hệ thống và hiệu quả hơn.

• Phân biệt được với các dạng dễ nhầm khác: Giáo viên hướng dẫn học sinh so sánh các dạng bài gần giống nhau để chỉ ra điểm khác biệt then chốt. Nhờ đó, học sinh hạn chế nhầm lẫn và áp dụng đúng phương pháp trong từng trường hợp cụ thể.

Thay vì hỏi:

“Công thức này là gì?”

Trẻ được dẫn dắt để trả lời:

“Vì sao phải dùng công thức này trong trường hợp này?”

Sự khác biệt giữa hai cách học thể hiện rất rõ:

Chính vì vậy, học hiểu bản chất được xem là nền tảng quan trọng nhất để học tốt lâu dài, không chỉ với Toán mà cả các môn học khác.

3. Vì sao học sinh hiện nay dễ rơi vào tình trạng học vẹt?

Có 3 nguyên nhân phổ biến:

Chạy theo tiến độ, thiếu thời gian hiểu sâu

Chương trình học ngày càng nặng, giáo viên buộc phải chạy bài nhanh. Trẻ chưa kịp hiểu đã phải sang kiến thức mới.

Học thêm thiên về giải bài mẫu

Nhiều lớp học thêm chỉ đưa bài giải mẫu hay cho bài tương tự mà không giúp học sinh hiểu rõ bản chất cách làm bài.

Cách học này giúp làm bài nhanh trước mắt, nhưng không tạo được nền tảng học hiểu bản chất.

Trẻ ngại hỏi khi chưa hiểu

Khi không được khuyến khích đặt câu hỏi, trẻ dễ chọn cách an toàn là học thuộc cho xong.

4. Học hiểu bản chất mang lại lợi ích gì cho trẻ?

Khi học đúng bản chất, trẻ sẽ:

• Hiểu bài ngay trên lớp chính khóa: Nhờ nắm chắc nền tảng và cách suy nghĩ, trẻ dễ dàng theo kịp bài giảng của giáo viên trên lớp. Ngay cả khi bài học được trình bày nhanh, các em vẫn hiểu được nội dung cốt lõi thay vì nghe một cách mơ hồ.

• Giảm hẳn lỗi sai cơ bản: Việc hiểu đúng bản chất giúp trẻ tránh nhầm lẫn giữa các công thức và dạng bài. Những lỗi sai đơn giản như áp dụng sai công thức hay hiểu sai yêu cầu đề vì thế cũng giảm đi rõ rệt.

• Không còn sợ bài kiểm tra: Khi hiểu bài thật sự, trẻ làm bài với tâm thế bình tĩnh và tự tin hơn. Bài kiểm tra không còn là áp lực lớn mà trở thành cơ hội để thể hiện những gì mình đã hiểu.

Quan trọng hơn, trẻ:

• Biết phân tích đề: Trẻ học cách đọc kỹ đề, xác định dữ kiện quan trọng và yêu cầu cần giải quyết. Việc phân tích đề giúp các em tránh làm bài vội vàng và chọn đúng hướng làm ngay từ đầu.

• Biết tự tìm hướng giải: Thay vì chờ được hướng dẫn từng bước, trẻ chủ động suy nghĩ và tìm cách giải phù hợp dựa trên kiến thức đã hiểu. Điều này giúp trẻ linh hoạt hơn khi gặp bài mới hoặc bài nâng cao.

• Biết kiểm tra lại kết quả của mình: Sau khi làm xong bài, trẻ có thói quen rà soát lại các bước làm và kết quả để phát hiện sai sót. Kỹ năng này giúp hạn chế lỗi không đáng có và nâng cao chất lượng bài làm.

Đây chính là những kỹ năng cốt lõi để học tốt lâu dài, không phụ thuộc vào học thêm tràn lan.

5. Phương pháp học hiểu bản chất tại Tuấn An có gì khác?

Tại Tuấn An, phương pháp giảng dạy được xây dựng xoay quanh mục tiêu:
👉 Giúp học sinh hiểu từ gốc – không học vẹt – không chạy theo thành tích ảo

Giảng kỹ “vì sao” trước khi cho công thức

Thay vì đưa công thức ngay, giáo viên tại Tuấn An luôn:

• Phân tích tình huống bài toán: Giáo viên giúp học sinh đọc kỹ đề, xác định rõ dữ kiện đã cho và yêu cầu cần tìm, từ đó hiểu bài toán đang nói về điều gì. Khi nắm được “bối cảnh” của bài, học sinh sẽ biết nên suy nghĩ theo hướng nào thay vì làm bài một cách máy móc.

• Giải thích nguồn gốc công thức: Mỗi công thức đều được giải thích vì sao lại hình thành như vậy và được dùng trong trường hợp nào, chứ không chỉ yêu cầu học sinh ghi nhớ. Cách làm này giúp học sinh hiểu bản chất, nhớ công thức lâu hơn và biết áp dụng đụng lúc.

• Cho học sinh thấy mối liên hệ giữa các dạng bài: Giáo viên chỉ ra điểm giống và khác nhau giữa các dạng bài dễ nhầm lẫn, giúp học sinh phân biệt rõ khi làm bài kiểm tra. Nhờ thấy được mối liên hệ này, học sinh không còn học rời rạc từng dạng mà hiểu kiến thức một cách hệ thống và logic hơn.

Nhờ đó, học sinh không còn cảm giác “phải nhớ cho kịp”, mà hiểu tự nhiên.

Phân loại rõ từng dạng bài – tránh nhầm lẫn

Một trong những lý do khiến học sinh làm sai là nhầm dạng.
Tại Tuấn An, mỗi dạng bài đều được: Gọi tên rõ ràng; So sánh với dạng dễ nhầm; Chỉ ra dấu hiệu nhận biết

Cách làm này giúp học sinh:

• Nhìn đề là biết hướng xử lý: Khi đã hiểu rõ bản chất và dấu hiệu nhận biết từng dạng bài, học sinh không còn mất thời gian loay hoay nghĩ xem nên làm từ đâu. Chỉ cần đọc đề, các em đã định hình được hướng giải phù hợp thay vì thử sai nhiều cách.

• Không áp dụng sai công thức: Nhờ phân biệt rõ các dạng bài và hiểu vì sao dùng công thức đó, học sinh hạn chế tối đa tình trạng áp dụng công thức một cách máy móc. Điều này giúp giảm hẳn những lỗi sai cơ bản thường gặp trong bài kiểm tra.

• Tự tin hơn khi làm bài kiểm tra: Khi hiểu bài và nắm chắc cách làm, học sinh không còn cảm giác hoang mang hay sợ đề lạ. Sự tự tin này giúp các em làm bài bình tĩnh hơn, phát huy đúng năng lực và đạt kết quả ổn định hơn.

Cho học sinh được sai và sửa sai

Học hiểu bản chất không thể thiếu quá trình:

Tại Tuấn An:

• Học sinh được phép sai: Sai không bị coi là yếu kém hay thất bại, mà là bước cần thiết để hiểu đúng kiến thức. Giáo viên giúp học sinh nhận ra mình sai ở đâu và vì sao sai, từ đó sửa lại một cách chắc chắn hơn.

• Được hỏi lại khi chưa hiểu: Học sinh luôn được khuyến khích đặt câu hỏi ngay khi còn thắc mắc, không sợ bị chê hay bị bỏ qua. Việc hỏi – đáp liên tục giúp các em hiểu bài ngay tại lớp, tránh tình trạng “hiểu mơ hồ” rồi để dồn lại về sau.

• Được làm lại bài nhiều lần: Thay vì làm một lần rồi bỏ qua, học sinh được hướng dẫn làm lại bài tương tự để củng cố cách suy nghĩ đúng. Quá trình lặp lại có định hướng này giúp kiến thức được ghi nhớ lâu hơn và hình thành phản xạ làm bài chính xác.

Chính điều này giúp kiến thức “ở lại” lâu dài trong đầu trẻ.

6. Học hiểu bản chất giúp học sinh thay đổi như thế nào?

Sau một thời gian học theo phương pháp này, nhiều học sinh:

• Không còn học thuộc máy móc: Thay vì cố ghi nhớ công thức một cách rời rạc, học sinh hiểu rõ bản chất nên nhớ kiến thức tự nhiên và lâu hơn. Khi gặp bài mới, các em biết suy luận để tìm cách làm, không còn phụ thuộc vào việc “nhớ đúng công thức”.

• Biết giải thích cách làm: Học sinh không chỉ làm ra đáp án mà còn có thể trình bày rõ ràng vì sao mình làm như vậy. Điều này cho thấy các em thật sự hiểu bài, đồng thời giúp giáo viên dễ dàng nhận ra và điều chỉnh những chỗ chưa vững.

• Chủ động hơn trong giờ học: Khi đã hiểu bài, học sinh tự tin giơ tay phát biểu, đặt câu hỏi và tham gia vào bài giảng. Không khí lớp học vì thế trở nên sôi nổi hơn, còn học sinh thì học tập tích cực thay vì chỉ ngồi nghe và chép bài.

Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy học hiểu bản chất đang phát huy hiệu quả.

7. Học hiểu bản chất – nền tảng cho sự tự tin lâu dài

Khi trẻ hiểu bài thật sự:

• Đi học không còn áp lực: Việc hiểu rõ bài học giúp trẻ không còn cảm giác lo lắng mỗi khi đến lớp. Thay vì sợ không theo kịp bài, trẻ đi học với tâm thế nhẹ nhàng và chủ động hơn.

• Không sợ bị gọi lên bảng: Khi nắm chắc kiến thức, trẻ tự tin trả lời câu hỏi và trình bày cách làm trước lớp. Việc được gọi lên bảng không còn là nỗi sợ mà trở thành cơ hội để thể hiện sự hiểu bài của mình.

• Không hoảng loạn khi gặp đề lạ: Nhờ hiểu bản chất, trẻ biết cách phân tích đề và tìm hướng giải ngay cả khi bài toán có dạng mới. Điều này giúp trẻ bình tĩnh hơn trong các bài kiểm tra và xử lý tốt những tình huống chưa từng gặp.

Đó là những phẩm chất rất quan trọng cho hành trình học tập và trưởng thành sau này.

8. Tuấn An – nơi đặt nền tảng học hiểu bản chất cho trẻ

Tuấn An không hướng đến việc: Học nhanh – làm nhiều – lấy điểm cao ngắn hạn

Mà tập trung vào:

• Hiểu kỹ từng kiến thức: Mỗi bài học đều được giảng rõ bản chất, vì sao làm như vậy và áp dụng trong tình huống nào, tránh học kiểu nhớ mẹo. Khi hiểu kỹ từ đầu, học sinh giảm hẳn việc “hổng chỗ này kéo theo hổng chỗ kia” về sau.

• Chắc từng bước: Tuấn An hướng dẫn học sinh đi từ dễ đến khó, làm đúng từng bước trước khi nâng mức độ, không vội vàng chạy theo số lượng bài. Nhờ học chắc, các em ít sai lỗi cơ bản và tiến bộ bền vững hơn qua từng buổi.

• Theo sát từng học sinh: Giáo viên quan sát cách làm bài của từng em để phát hiện lỗi sai ngay khi vừa xuất hiện và chỉnh kịp thời. Sự theo sát này giúp học sinh không bị “mất gốc âm thầm”, đồng thời được hỗ trợ đúng chỗ cần, đúng tốc độ phù hợp.

Mỗi học sinh đến với Tuấn An đều được định hướng:

• Học chậm lại khi cần: Khi học sinh chưa thật sự hiểu bài, giáo viên sẵn sàng giảm tốc độ giảng dạy để các em theo kịp. Việc học chậm lại đúng lúc giúp tránh tình trạng hổng kiến thức và tạo nền tảng vững chắc cho các phần học sau.

• Hiểu cho đúng: Tuấn An chú trọng giúp học sinh hiểu đúng bản chất ngay từ đầu, không học mơ hồ hay hiểu sai nhưng vẫn làm được bài. Hiểu cho đúng giúp các em tự tin áp dụng kiến thức trong nhiều dạng bài khác nhau.

• Tiến bộ bền vững: Thay vì tiến bộ nhanh trong thời gian ngắn rồi chững lại, học sinh được xây dựng lộ trình học phù hợp với năng lực. Nhờ đó, sự tiến bộ diễn ra ổn định, chắc chắn và duy trì lâu dài theo thời gian.

9. Kết luận: Học hiểu bản chất là con đường học tập bền vững nhất

Trong một thế giới thay đổi nhanh, kiến thức có thể cập nhật liên tục, nhưng tư duy hiểu bản chất mới là điều theo trẻ suốt đời.

Nếu bạn đang:

• Lo con học nhiều nhưng không hiểu
• Thấy con học thuộc nhưng dễ quên
• Muốn con học chắc – hiểu sâu – tự tin

👉 Học hiểu bản chất theo phương pháp tại Tuấn An chính là lựa chọn đúng đắn. Hiểu đúng – học chắc – tiến xa. Đó là giá trị mà Tuấn An luôn theo đuổi cho mỗi học sinh. viết đoạn kết luận này dài ra, phân tích thành đoạnTrong một thế giới thay đổi nhanh, nơi kiến thức và chương trình học liên tục được cập nhật, việc

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Địa chỉ: 72 Lý Chiêu Hoàng, phường Bình Phú, thành phố Hồ Chí Minh 

Website: https://tuanan.vn/

Bạn có thể tham khảo: LINK